CSRD biedt bedrijven unieke kans om vooruit te lopen in omarmen duurzaamheid
Met de introductie van de CSRD is het speelveld voor duurzaamheid en transparantie sterk veranderd. Waar veel bedrijven deze nieuwe Europese wetgeving zien als een zware verplichting, kan deze ook omgezet worden in een strategische kans. We spraken erover met consultant Sharon Balink van Next Ground, die de belangrijkste uitdagingen en mogelijkheden van CSRD uiteenzet.
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), die vanaf 2024 van kracht is voor beursgenoteerde bedrijven en vanaf 2025 voor grote ondernemingen, verplicht organisaties om te rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties.
De richtlijn is een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal, die als doel heeft de EU tegen 2050 klimaatneutraal te maken, en bevordert transparantie, uniformiteit en vergelijkbaarheid tussen bedrijven op het gebied van Environmental, Social en Governance (ESG)-thema’s.
Sharon Balink, sinds vorig jaar werkzaam bij Next Ground als CSRD-consultant, legt uit dat de rapportage gebaseerd is op de European Sustainability Reporting Standards (ESRS), waarin maar liefst 90 sub-ESG-thema’s zijn opgenomen.
“Een belangrijk aspect van de CSRD is de dubbele materialiteitsanalyse”, vertelt ze. “Hiermee bepaal je welke ESG-thema’s voor het bedrijf en zijn stakeholders het meest relevant zijn op basis van zowel hun impact als financiële materialiteit. Dit proces zorgt dat bedrijven rapporteren over de voor hen meest cruciale duurzaamheidsvraagstukken en is de basis voor de reikwijdte van het duurzaamheidsrapport.”
Stap voor stap
Volgens Balink is een stapsgewijze aanpak essentieel voor een succesvolle implementatie van de CSRD. “CSRD lijkt misschien een complexe opgave, maar door een stapsgewijze aanpak, voorkom je dat het proces overweldigend wordt.”
Een belangrijke stap is het uitvoeren van een gap-analyse. “Hiermee ontdek je welke gegevens al beschikbaar zijn en waar nog informatie ontbreekt. Dit biedt vaak verrassende inzichten voor de ESG-thema’s waar het bedrijf al mee bezig is en dit kan een motiverende factor zijn om door te gaan”, legt Balink uit.
Ook adviseert ze om focuspunten te hanteren. “Werk in periodes van ongeveer drie maanden, waarin je prioriteiten en risico’s afweegt. Dit zorgt voor een gestructureerde aanpak die beheersbaar blijft.”
Gespecialiseerde CSRD-software kan helpen om de CSRD-implementatie te stroomlijnen en alle ESG-data op één centrale plek te verzamelen. Hoewel zulke tools efficiëntie kunnen bevorderen, is het cruciaal om de behoeften van de organisatie goed te definiëren. Het huidige IT-landschap en bestaande processen moeten ook in overweging worden genomen, omdat niet alle systemen alle benodigde functionaliteiten ondersteunen.
Betrokkenheid en leiderschap
Goede processen en software bepalen echter slechts een deel van het succes. Minstens zo belangrijk is het stimuleren van de betrokkenheid onder medewerkers.
Balink benadrukt dat duurzaamheid niet als extra taak moet worden gezien, maar als onderdeel van de bedrijfsstrategie. “Zorg ervoor dat de materiële ESG-thema’s geïntegreerd zijn in de bedrijfsdoelen, zodat medewerkers ze als een integraal onderdeel van hun werk ervaren.”
Belangrijk daarbij is om de ESG-doelen concreet te maken en vervolgens te delen en bespreken met de medewerkers die een rol hebben in het realiseren daarvan. Dit zodat de duurzaamheidsambities van het bedrijf helder zijn en medewerkers gemotiveerd zijn om hieraan bij te dragen, vertelt Balink.
Leiderschap speelt hierbij een essentiële rol, geeft ze aan. “Als het management het belang van duurzaamheid uitdraagt, geeft dat een duidelijke boodschap aan de rest van de organisatie.”
Duurzame verandering van binnenuit
Maarten Benschop, medeoprichter van Next Ground, benadrukt dat de implementatie van de CSRD bedrijven de kans biedt om duurzame verandering van binnenuit te realiseren. “Duurzame transformatie ontstaat vanuit de kern van de organisatie”, zegt hij. “Door duurzaamheid te verankeren in de bedrijfsstrategie en medewerkers te betrekken, creëer je niet alleen compliance, maar ook toekomstbestendige groei en positieve impact op de samenleving.”
Dit principe, bekend als ‘tone at the top’, is belangrijk voor het creëren van een cultuur van duurzaamheid. Door duurzaamheid actief te integreren in strategische doelen, wordt het voor medewerkers duidelijk dat het een prioriteit is.
“Dit bevordert betrokkenheid en een breed gedragen visie”, legt Balink uit. “Bovendien zorgt het integreren van duurzaamheid in de bedrijfsvoering dat je niet alleen voldoen aan de eisen, maar ook strategisch voordeel behaalt.”
Compliance en samenwerking
Brede interne betrokkenheid is dus essentieel. Maar om te garanderen dat de organisatie ook echt aan alle CSRD-eisen voldoet, is het juist verstandig om op tijd de controlerend accountant te betrekken.
“De accountant kan bijvoorbeeld tussentijds al beoordelen of de dubbele materialiteitsanalyse aan de rapportagevereisten voldoet”, aldus Balink. “Dit is de belangrijkste basis voor het duurzaamheidsrapport en het helpt om hier in een vroeg stadium al zekerheid over te hebben.”
Aangezien bedrijven ook moeten rapporteren over de impact van hun leveranciers en andere partners – denk aan scope-3-emissies – en daarbij voor de data afhankelijk zijn van elkaar, is ook goede communicatie met de gehele waardeketen een absolute vereiste.
“Dit zorgt ervoor dat iedereen op één lijn zit en gezamenlijk kan werken aan de duurzaamheidsdoelen”, legt Balink uit.
Ze geeft een voorbeeld: “Door bij mijn opdrachtgever regelmatig in dialoog te gaan met stakeholders zoals leveranciers en klanten, hebben we nieuwe inzichten opgedaan en zijn er ideeën ontstaan die verduurzaming binnen de hele waardeketen stimuleren.”
Van verplichting naar kans
Kortom: er komt aardig wat kijken bij de implementatie van de CSRD. Maar bedrijven die het goed weten aan te pakken kunnen volgens Balink veel meer bereiken dan alléén compliant zijn.
Benschop voegt toe: “CSRD helpt om duurzaamheidsprestaties inzichtelijk te maken en toekomstbestendig te blijven. Je kunt positieve impact maken én je onderscheiden van de concurrentie. Door een gestructureerde aanpak, betrokkenheid van medewerkers en goede samenwerking binnen de waardeketen, is de CSRD niet enkel een wettelijke verplichting, maar bovenal een strategische kans.”
