‘Samenwerking binnen gemeente Koggenland voor verbetering vatbaar’
Binnen de gemeente Koggenland is de samenwerking tussen het college van B&W en de ambtelijke organisatie voor verbetering vatbaar. Dat blijkt uit onderzoek van Berenschot.
In mei vorig jaar ontketende wethouder Rosalien van Dolder (VVD) de nodige ophef in de Noord-Hollandse gemeente Koggenland door op te stappen. In haar ontslagbrief haalde ze onder andere stevig uit naar de top van de ambtelijke organisatie.
In haar brief komt de werkcultuur ook aan bod: die noemt ze “onveilig”. Enkele maanden eerder had Van Dolder een klacht ingediend tegen een topambtenaar, maar daar gebeurde volgens haar niets mee. Sterker nog: de topambtenaar diende vervolgens een klacht in tegen Van Dolder wegens “onheuse bejegeningen”.
Verder schrijft Van Dolder dat de beloning van een deel van de ambtelijke top “exorbitant hoog” is. Regionale omroep NH Nieuws bevestigt dit: de huidige gemeentesecretaris werd bijvoorbeeld eerst vijf maanden ingehuurd als interim voor €20.000 per maand.
Kort na de publicatie van de ontslagbrief eiste de gemeenteraad om opheldering. Met die intentie werd – na een aanbestedingsprocedure – Berenschot aangesteld voor een onderzoek naar de cultuur binnen de gemeente.
Samenwerking kan beter
In zijn rapport noemt het adviesbureau de sfeer binnen de gemeente Koggenland over het algemeen “prettig” en de samenwerking “goed en collegiaal”. Niettemin benadrukken de adviseurs dat Koggenland een behoorlijk onrustige periode achter de rug heeft gehad. In 2022 doorliep de gemeente een grote reorganisatie. En die heeft geleid tot een groot personeelsverloop en een hoge werkdruk.
Naast dat deze ontwikkelingen de werksfeer niet echt bevorderden, zijn ze de samenwerking tussen de ambtelijke organisatie en het college ook niet ten goede gekomen, schrijft Berenschot.
De samenwerkingsproblemen hangen onder andere samen met het niet verwezenlijken van ambities. “Er worden weinig prioriteiten gesteld en keuzes gemaakt, maar er wordt wel druk gevoeld om te leveren – zowel bestuurlijk als ambtelijk”, aldus de onderzoekers.
Ook is er vanuit het college weleens sprake van “micromanagement”: het college heeft het gevoel dat ambtenaren soms ondermaats presteren en bemoeit zich derhalve op detailniveau met hen, meldt Berenschot.
Intimidatie
Ongeveer 20% van de respondenten heeft sinds de reorganisatie last gehad van ongewenste gedragingen. Intimidatie – een agressieve vorm van manipulatie – wordt het vaakst genoemd.
Toch is volgens Berenschot geen sprake van grote sociale onveiligheid op de werkvloer. Dat komt omdat de respondenten en de veroorzakers de incidenten doorgaans samen weten op te lossen. “Wel valt op dat relatief veel respondenten schromen om uiteindelijk een melding te doen over vermeende integriteitsschendingen”, schrijft het adviesbureau.
Aanbevelingen
Het rapport bevat verschillende aanbevelingen. Zo gelooft Berenschot dat de gemeente Koggenland er veel baat bij heeft om zo snel mogelijk te investeren in stabiliteit en leiderschap. Pas dan kan echt verder worden gebouwd aan de organisatie.
Ook kunnen acties worden ondernomen die de (sociale) veiligheid en integriteit binnen de gemeente Koggenland bevorderen. “De gemeente onderneemt reeds acties om deze kwesties te verbeteren, waarvan wij het belang benadrukken om daarin verder te professionaliseren”, aldus Berenschot.
Het adviesbureau geeft verder aan dat het belangrijk is om ook het bestuurlijk-ambtelijk samenspel te versterken en vindt dat de gemeenteraad hierbij moet worden betrokken: “Voer openen gesprekken en zie alles als een gezamenlijk leerproces.”
Reacties
Burgemeester Monique Bonsen-Lemmers (D66) laat in een brief weten dat het rapport “duidelijk” is. “Er valt nog veel te verbeteren aan de onderlinge samenwerking in Koggenland”, schrijft ze.
Tegelijkertijd benoemt Bonsen-Lemmers dat “het beeld van de cultuur in Koggenland dat uit het onderzoek naar voren komt overwegend positief is”.
Voormalig wethouder Van Dolder gaf ik een reactie aan NH Nieuws aan dat ze liever had gehad dat het onderzoek een bredere stakeholdergroep onder de loep had genomen. “Helaas zijn ex-werknemers, inwoners en ondernemers niet gehoord. Je kunt de mate van dienstbaarheid van de ambtelijke organisatie alleen goed beoordelen als je je oor ook buiten het gemeentehuis te luister legt.”
