Berenschot: ‘Asielopvangprocedure in Maashorst voor verbetering vatbaar’
De manier waarop de gemeente Maashorst in 2023 de asielopvang in een Van der Valk-hotel heeft gecoördineerd is op punten voor verbetering vatbaar. Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureau Berenschot.
“Ik denk dat we met onze neus op de feiten worden gedrukt”, zegt burgemeester Hans van der Pas (PvdA) over het onderzoeksrapport van Berenschot tegen het regionale actualiteitenplatform DTV Nieuws.
Asielzoekerssoap
In de zomer van 2023 besloot het Brabantse Maashorst dat er voor een periode van drie jaar een noodopvang zou komen voor 300 asielzoekers. Locatie: het Van der Valk-hotel in de kern Uden. Aanvankelijk was het de bedoeling om de opvang in oktober dat jaar te openen, maar dat gebeurde niet.
Naast dat de geplande datum om organisatorische redenen onhaalbaar bleek te zijn, leidde de beslissing van de gemeente tot veel onvrede onder omwonenden van het hotel. In december spanden zij een rechtszaak aan tegen de gemeente.
Volgens de omwonenden was de gemeente onzorgvuldig geweest ten aanzien van de inspraakprocedure. De rechtbank in Den Bosch dacht daar ook zo over, maar oordeelde wel dat de opvang open zou kunnen gaan met de juiste vergunningen. Die waren er op dat moment nog niet.
Kort daarop maakte de gemeente de vergunningen in orde. Eén dag later besliste de rechter echter dat er die week geen asielzoekers zouden kunnen worden opgevangen in het Udense Hotel.
Die beslissing leverde heel wat problemen op: toen de rechter zijn vonnis velde, waren er al bussen met asielzoekers onderweg vanuit Ter Apel naar Uden. Zo namen 88 asielzoekers die woensdag hun intrek in het Van der Valk-hotel.
Het nieuws bereikte onder andere de advocaat van de omwonenden. Omdat de asielzoekers illegaal in het hotel verbleven, eiste hij op donderdag van de gemeente een dwangsom van €250.000. De gemeente gaf daar geen gehoor aan en besloot de huidige situatie te gedogen.
Weer een dag later besliste de rechter dat er voorlopig geen 300 maar 200 asielzoekers mogen worden opvangen in het hotel, tot groot ongenoegen van de omwonenden.
Extern onderzoek
Naar aanleiding van alle commotie rondom de asielopvang in het hotel, vroegen journalisten van Omroep Brabant een aantal documenten op, zich beroepend op de Wet open overheid (vergelijkbaar met de voormalige Wet openbaarheid van bestuur).
Uit die documenten bleek dat de gemeente er in 2023 bewust voor heeft gekozen om omwonenden zo min mogelijk te betrekken bij de asielopvangprocedure. En dat terwijl ambtenaren juist adviseerden om “de hele gemeente” erbij te betrekken.
Voor de gemeenteraad vormde het nieuws aanleiding om alle ontwikkelingen te laten onderzoeken door een externe partij. Dat werd Berenschot. Het adviesbureau concludeert dat het besluitvormingsproces rondom de asielopvang in het Van der Valk-hotel op verschillende punten voor verbetering vatbaar is.
Berenschot adviseert om de omwonenden voortaan meer te betrekken bij de procedure. Ook wordt aanbevolen om de gemeenteraad voortaan in een eerder stadium te betrekken bij het besluitvormingsproces.
“De evaluatie laat zien hoe het besluitvormingsproces kan worden verbeterd”, aldus burgemeester Van der Pas tegen DTV Nieuws. “Dat is fijn en het bevestigt tevens dat we op de goede weg zitten: inmiddels worden de raad en inwoners van het begin betrokken bij het proces.”
De komende tijd zal de gemeente het onderzoek van Berenschot gaan gebruiken om nog meer verbeteringen te kunnen doorvoeren.
