Zorgmonitor 2025: Aantal financiële transacties in zorg loopt iets terug
Het aantal financiële transacties in de zorgmarkt is in 2024 met 3% gedaald naar een totaal van 191. Dat heeft deels te maken met de grotere terughoudendheid van private equity-investeerders, blijkt uit onderzoek van JBR.
De zorg is een van de grootste sectoren van Nederland. Vorig jaar kwamen de werkelijke zorguitgaven uit op een totaal van €106,2 miljard, 6,3% hoger dan het jaar ervoor. Ter illustratie: dat is maar liefst een kwart (25,7%) van de totale uitgaven van de Rijksbegroting (€414,1 miljard).
In de periode 2019-2024 is er in de zorgmarkt een opwaartse trend zichtbaar in het aantal financiële transacties, blijkt uit de analyse van JBR. Dat heeft te maken met verschillende factoren, met name de toenemende consolidatie in de zorgsector en de opmars van private equity, die de gewoonte hebben om partijen samen te voegen en grotere, financieel solidere organisaties te creëren.
“Grotere ketens bieden oplossingen voor opvolging en veelal ook kostenreductie door schaalvergrotingen”, zegt Caspar van der Geest, partner bij JBR en medeauteur van het rapport.
Trendbreuk zet door
Opvallend uit de cijfers van JBR is dat het aandeel van private equity in 2024 opnieuw is afgenomen. Deze trendbreuk begon vorig jaar, nadat financiële investeerders de jaren daarvoor hun aanwezigheid in de zorg sterk uitbreidden. Ook het aandeel van overig privaat kapitaal is gedaald, na een piek te hebben bereikt in 2023.
Van der Geest schrijft de afgenomen private equity-activiteit vooral toe aan twee ontwikkelingen. Ten eerste heeft “het politieke sentiment tot terughoudendheid geleid bij private equity-fondsen”, geeft hij aan.
Over de rol van private equity in de zorg is de afgelopen jaren steeds meer te doen. Critici van investeerders benadrukken dat investeerders vaak gericht zijn op winstmaximalisatie, wat kan botsen met het publieke belang van toegankelijke en kwalitatieve zorg. Critici vrezen dat kosten worden gedrukt door te besparen op personeel of kwaliteit, terwijl winsten worden uitgekeerd aan aandeelhouders.
Dit heeft geleid tot discussies in de samenleving en oproepen en moties van politici om de invloed van investeerders in de zorg te beperken. In 2024 vroeg de overheid EY om de invloed van private equity in de zorg te onderzoeken, met het oog op de vorming van toekomstig beleid. Eerder dit jaar informeerde minister Agema de Kamer over enkele pijlers van het nieuwe beleid dat in de maak is.
Thomas van Amerongen, senior consultant bij JBR en medeauteur van het rapport, vindt dat de discussie rondom private equity moet verschuiven van de focus op rendement naar kwaliteit.
“De sector verdient meer dan een zwart-witdebat over ‘goed’ publiek en ‘fout’ privaat geld”, geeft hij aan. “De politiek zou moeten sturen op transparantie en langetermijnbetrokkenheid, in plaats van kapitaalvormen bij voorbaat uit te sluiten.”
“Kapitaal van investeerders is noodzakelijk om te kunnen vernieuwen, verduurzamen en digitaliseren”, vult Van der Geest aan. “Juist in sectoren waar marges onder druk staan.”
Ook wijst hij op de belangrijke rol die private equity speelt in continuïteit. “Of het nu gaat om tandartsen, huisartsen of ondernemende medisch specialisten: opvolgingsproblematiek speelt bijna overal.”
De tweede verklaring voor de lagere inmenging van private equity is dat publieke transacties terrein hebben gewonnen. “Regionale en ketenoverstijgende samenwerkingen hebben geleid tot een toename in het aantal publieke transacties”, zegt Van der Geest.
Sectorale verschillen
De aanwezigheid van private equity verschilt sterk per subsector. In sommige segmenten van de gezondheidszorg zijn fondsen zeer actief en dominant. Voorbeelden zijn mondzorg, medisch-specialistische zorg en paramedische zorg, waar financiële investeerders zelfs betrokken zijn bij meer dan negen van de tien deals.
Aan de andere kant is in segmenten zoals de langdurige zorg, farmacie, ggz, huisartsenzorg en geboortezorg het aandeel private equity verwaarloosbaar.
Nordic Capital en HC Partners zijn met afstand de meest actieve investeerders van de afgelopen zes jaar, gevolgd door Capital A Partners, de Britse investeerder Livingbridge en Gilde Healthcare. In 2024 waren specifiek AAC Capital en EMK Capital zeer actief.
Buitenlandse partijen
Het aandeel van buitenlandse partijen is in 2024 gestabiliseerd op rond een vijfde van het totaal. Daarvoor betrof het circa een derde, destijds hoofdzakelijk gedreven door buitenlands private equity. Van de 36 transacties die in 2024 door buitenlandse partijen zijn gesloten, was ruim 70% afkomstig van private equity.
Buitenlandse partijen zijn met name actief in de mondzorg. Denk aan Nordic Capital met platformbedrijf European Dental Group (dat met Top Mondzorg actief is in Nederland), Livingbridge met platformbedrijf Fresh Tandartsen en Oakley Capital met platformbedrijf Liberty Dental Group. Ook in de medisch-specialistische zorg en farmacie zijn veel buitenlandse investeerders actief.
Over het onderzoek
De Zorgmonitor 2025 van JBR nam meer dan 1.098 fusies, overnames en participaties tussen 2019 en 2024 onder de loep om belangrijke trends en ontwikkelingen te achterhalen.
Onderzoeker JBR is gespecialiseerd in strategisch advies, corporate finance, fusies & overnames en herstructureringen. De M&A-praktijk van het bureau geldt als een van de koplopers in de zorgsector, met meer dan 45 trajecten op de dealroster sinds 2020.
