De typische bedrijfsfraudeur? KPMG maakte een profielschets
Aan welke eigenschappen voldoet de typische fraudeur binnen het bedrijfsleven? KPMG zocht dit uit en maakte een profielschets.
Volgens cijfers van het CBS wordt in ons land jaarlijks voor een slordige €30 miljard aan fraude gepleegd. Het statistiekbureau schat verder in dat gemiddeld zo’n 6% van de bedrijfswinst verloren gaat door interne fraude – gepleegd door eigen personeel.
Maar wat voor soort werknemers plegen nou eigenlijk interne fraude? KPMG’s analyse laat zien dat het vooral mannen van middelbare leeftijd zijn die zich schuldig maken aan fraude.
Voor zijn studie namen de onderzoekers wereldwijd 250 fraudezaken onder de loep. Bij ruim 80% was de dader een man, in slechts 12% ging het om een vrouw. En in meer dan tweederde van de gevallen was de fraudeur tussen de 36 en de 56 jaar oud.
KPMG stelde ook vast dat de dader meestal geen nieuwe werknemer is – in bijna 65% van de onderzochte zaken was de fraudeur al minstens zes jaar in dienst bij de gedupeerde organisatie.
Ordinaire hebzucht
Dat een dader vaak al een poos werkt voor een bedrijf, kan betekenen dat de fraude is gepleegd bij wijze van uitlaatklep – denk aan een manier om opgebouwde onvrede of een ervaren gebrek aan waardering binnen de organisatie te compenseren.
Volgens de onderzoekers spelen zulke gevoelens van wrok in sommige van de onderzochte fraudezaken wel een rol, maar tegelijkertijd benadrukken ze dat deze niet de belangrijkste motivatie vormen voor de daders.
Bij de meerderheid van de zaken pleegden werknemers namelijk fraude omwille van persoonlijk financieel gewin en ordinaire hebzucht. Het hieraan verwante gelegenheidsmotief (‘because I can’) was ook in aardig wat fraudezaken van invloed, meldt KPMG.
Verduistering van bedrijfsmiddelen
De meest voorkomende vorm van fraude binnen organisaties is het verduisteren van bedrijfsmiddelen. In zaken waar deze vorm een rol speelt, is ongeveer 35% van de daders een directielid.
Daarnaast ging het in één op de vijf fraudezaken om gesjoemel met de boekhouding. Vaak (56%) gebeurde dat door de omzet te vroeg of zelfs volledig verzonnen in te boeken te zetten, om zo de winst rooskleuriger te laten lijken.
Transparante bedrijfscultuur
Volgens Leonie Stolk van KPMG zijn interne controles een middel om fraude tegen te gaan. “Maar minstens zo belangrijk is het creëren van een open, transparante bedrijfscultuur”, geeft ze aan. “Een cultuur waarin signalen – zowel van binnen als buiten de organisatie – goed worden behandeld.”
“Om fraudeurs te slim af te zijn is het belangrijk om klokkenluiden te stimuleren, ongecontroleerde bevoegdheden te beperken, risicovolle functies actief te monitoren en alert te zijn op nieuwe risico’s door technologische ontwikkelingen”, aldus Stolk.
